Kiyamat Tahu Walik
Antariksawan Jusuf (dipublikasikan pada Senin, 27 April 2026 07:13 WIB)
- Esai
Ditulis ring Iskak Basuki
Sing mung siji loro wong hang ngucap donyane wis tuwek, jamane jaman ahir, kiyamat wis parek. Wayakendi tekane? Ya embuh, lare.
Magih lare bengen, magih ana ruwahe wapres Adam Malik, ana istilah 'sakat jaman Nabi Adam sampek jamane Adam Malik.....' Sakat ika taker saiki mula akeh hang ketara mata kuwalik, kewolak-walik. Hang bener dianggep salah, hang salah dianggep bener, jare pidhatone Zainuddin MZ., tontonan dadi tuntunan, tuntunan dadi tontonan; wong wadon macak lanang, wong lanang macak wadon. Jare maning, iku kesebut tandha-tandhane 'akhirul zaman'.
Saiki aran tahuk milu-milu kuwalik. Yara tambah maning isarohe kiyamat. Tahuk mari digoreng aju diwalik kaya ngewalik seluwar; jerone dadi jaba katon kasar-kasar, jabane dadi jero diisi adonan penthol aju digoreng. Arane tahu walik. Enake 'naudzubillah'. Mangane dipoleti sambel petis hang puedhes! Wis. Sing ngurus kiyamat arep teka tah using.
Tahu walik saingan ambi gorengan. Merana-merana pating dodol gorengan. Melkedhek. Bengen masa ana. Bengen panganan tunggale iku dijaja, diideraken keliling melebu metu kampung disuwun nang tampah utawa talam.
"Iyook.....gedhang goreng anguuut.....!!"
Serang pasehe, anget dadi angut. Dadiya nggorenge isuk sampek soren tetep 'angut' kerana idere keneng panase serngenge terus. Kadhang disebutaken kabeh sakwernane dodolane.
"Iyoo.....dhanggoreng, dhanggoreng sabrang, dhanggoreng sawi, sumping, lapis, jemblem, ondhe-ondhe, randha royal, hongkong, konthol kambing....."
Cumpu durung mare nyebut kambinge larene kesandhung. Nagud! Rusuh cangkeme lare iku. Digonane apake tah?
Hang dodol akeh-akehe lare lanang, umur-umuran SD. Kakangisun tau milu kanca-kancane ngedolaken jajane tangga, wong Medura. Cilikanisun manggon ring Tukangkayu Lebak, parek Pecinan; pareke kono ya ana kampung Meduran, kampunge wong Medunten.
Mari magerib emakisun tau rungu abane lare nangis ring lawang mburi, serta dibukak sing weruha kakang hang nangis.
"Apuwa nangis?" emak takon setengah nguwel.
"Jajane sing entek.....", suwarane kakang ambi mesesegen.
"Sing entek ya balekena kono nang Mak To. Endane dodol kudu entek!"
"Sing wani....."
"Apuwa sing wani iku?"
"Jajan lapise.....", kakang ambi nuding lapis.
Saben enget iku dadi kudu gemuyu. Kalingana jajan lapise mari dikelombeti, diemploki. Aseline lapise ana pitu. Dithithili, dikelombeti dadi kari lapis lima-lima, cumpu dodole sing entek. Byek! Emak nemblongi timbang anake di'apa rea-apa rea' ambi Mak To, celukane wonge Mak To.
Isun dhewek ya tau milu dodolan, ting olahane emakisun dhewek. Nyuwun keripik sawi, keripik bentul sampek nang pasar. Jaman 'ahir' saiki iki sing ana ceritane lare jaja jajan keliling kaya waktu iku. Bengen umum lare dodolan paran-paran. Ana hang nyangking termos dodol es lilin, es blok; ana rasa kacang ijo, rasa jeruk, rasa soklat,....; juragane Cina ring Kampung Melayu.
Ring Boom tau tumon lare adol es tangisan. Larene tiba kesandhung, termose nggelundhung, pecah. Wedi sing bisa nyiluri, wedi diuwel emak bapake, wedi diuwel cara Cina juragane, pantese. Pantese maning perasaane kaya wis teka aran kiyamat, serang susahe.
Masiya wong tuwek ya ana hang adol es ambi mikul pirang-pirangane termos. Ring Pecinan kadhangane ana wong tuwek jaja kura. Embuh wong desa endi kok mesthi ulih kura. Adate wonge sing nganggo kelambi, mung seluwaran ambi nggawa kura sepikul. Langganane Cina.
"Piloan iki?", nepaki Cina wadon tuwek hang nawa.
"Satus, Ma", jare 'man kura'.
"Kali lalang.....! Siket!"
Mbeg.. Isun ambi lalare ngalih ambi kepiyeng. Ngomong seket dadi siket. Kali lalang.....! Wis parek kiyamat magih ana bain hang nggarai gemuyu.
Hang iki seriyus. Ana bakul tahuk anyaran ngeleboni warung langganane bakul liyane. Padha-padha keliling diuwot sepidhah, tahuke digonceng, diwadhahi timba. Ngakune magih dulure, gantine tukang tahuk hang biyasahe. Cumpu ana lare cilik dikongkon emake tuku rong ewu, picise kenthing-kenthingan. Bakule tahuk sing weruh gok picise lare mauka kecemplung ring timbane tahuk. Plung! Langsung kecelep.
"Endi picise tuku rong ewu?", takone 'man tahuk'.
"Picise cicir merene.....", ambi ngomong merene, tangane lare cilik iku melebu nang timba hang magih ebek tahuk. Tangane nggeroh, ngubeg-ngubeg, nggerayangi taker mengingsor.....!! 'Ancor pesena' tahuk! 'Man tahuk' mendelik, cengeng sing bisa ngomong. Tahuke setimba ajur serenthelan. Sing karuwan, sing keneng diedol, sing keneng digoreng, paran maning dienggo tahu walik. Usike atine,
"Kiyamate wis gadug kene, lare....."
Redaktur menerima berbagai tulisan, kirimkan tulisan anda dengan mendaftar sebagai kontributor di sini. Mari ikut membangun basa Using dan Belambangan.