Anggitane: Antariksawan Jusuf
(Minggu, 22 Maret 2026 06:37 WIB)

(Roncean Cerita) Kang Jum lan Mbok Jam, bagiyan 2

Dianggit ring Lirix Al Harir

Durung gadug ring umahe Kang Jum, Tatang wis diadhang Mbok Jam hang bingung nggoleti lakine merga durung mulih sing kaya adate.
   “Tang, Sira sing nemoni lakinisun?" Mbok Jam nakoni Tatang.
   Tatang ambi setengah wedi semaur, “Isun teka merene iki merga arep ngabari Rika Mbok.”
   “Ana kabar paran Tang?” Mbok Jam takon maning ring Tatang.
   “Isun mau ambi wong-wong arep sembayang magerib  kecaruk Kang Jum Mbok, taping....” Tatang mamang arep nerusaken ceritane, wedi Mbok jam kaget atine.
   “Taping parang Tang, apuwa lakinisun?” abane Mbok Jam nakoni Tatang.
   “Kang Jum wis mati Mbok, ring parek mayite ana botol arak hang wis kosong, pantese mari digelegek, aju mendem pungkasane mati. Uwong-uwong sing ana hang gelem ngerumat lan sing ulih dipendhem ring kuburan desa kene, merga padha sengit ring tingkah polahe lakinrika hang dhemen mabuk lan nyenuk, aju meleng-meleng dilakoni ring ngarep Rika,” Tatang nerusaken ceritane.
   “Alhamdulillahi robbil ‘aalaamiin,” Mbok Jam ngucap sukur hang nggawe Tatang heran, kok ana wong wadon rungu lakine mati malah seneng.
   “Mayite Kang Jum  gandane wangi ya Tang?” Mbok Jam takon maning ring Tatang hang nambahi heran atine Tatang.
   “Isun heran ring Rika iki Mbok Jam, dikabari lakine mati malah ngucap Alhamdulillahi robbil ‘aalaamiin, turneya mau bingung nggoleti merga durung mulih. Isun tambah heran maning, Rika kok ngerti mayite Kang Jum gandane wangi, weruh teka sapa Rika Mbok?” takone Tatang ring Mbok Jam.
   Mbok Jam atine tambah seneng merga ganda mayite Kang Jum bener-bener wangi.
   “Aja heran Tang, kesuk bain Sun ceritani, saiki tulung Rika nyang umahe emak bapakisun, warahen Kang Jum ninggal donya, Isun arep ngerumat mayite Kang Jum,” Mbok Jam ngongkon Tatang.
   Mbok Jam setengah melayu marani lakine hang wis dadi mayit. Gadug ring panggone Mbok Jam kaget, ring kono wis ana wong telu ngerumat mayite Kang Jum. Serta parek, disawang Mbok Jam, wong telu iku kalingana Kang Thulik lan santrine. Mbok Jam seneng atine merga paran hang diomongaken lakine saiki dadi nyata, merga ganda arum semebrung teka mayite Kang Jum.
   “Assalamualaikum, iki lakinisun Kang Thulik, jare wong-wong kampung mati mendem, mari ngombe arak sak botol, saingga wong-wong kampung blas sing ana hang gelem ngerumat mayite,” Mbok Jam nyapa Thulik hang magih heran ambi kahanan mayite Kang Jum hang gandane wangi.
   Thulik njawab salame Mbok Jam, “Wa’alaikumussalam warahmatullahi wabarokatuh, ye iki lakinrika Mbok, ya wis Mbok kadhung wong kampung sing ana hang gelem ngerumat mayit iki, gena Isun lan santri-santri hang ngerumat, lan sun pendhem ring kuburan keluwarga ring mburine masjid.”
   “Alhamdulillahi robbil ‘aalaamiin. Kadhung gedigi atinisun wis lega, merga paran omonge Kang Jum saiki dadi nyata,” abane Mbok Jam.
   Ambi rasa heran Thulik takon ring Mbok Jam, “Paran tah omonge lakinrika hang wis nyata saingga Rika sing susah blas ditinggal mati Iyane?”
   Mbok Jam aju cerita ring Thulik, “Lakinisun iki saben dina mulih megawe hang dicangking botol arak lan nggawa wadonan ring umah. Wong-wong kampung padha sengit, saingga soren bengi padha teka ring umahisun njaluk supaya Kang Jum ngelereni tingkahe hang elek iku, makene sing dadi mala kanggone kampung iki. Kadhung Kang Jum magih ngelakoni terus, wong-wong kampung janji arep ngusir Kang Jum teka kampung iki. Mau isuk sak durunge melaku megawe, Kang Jum pesen ring Isun gedigi, “Nawi Isun dipesthi mati, kadhung hang sunlakoni sing ulih ridhane Pengeran, makene wis ambune awakisun mambu bacin, taping kadhung Pengeran ridha, Insya Alloh gandane awakisun semebrung wangi. Masiya wong-wong kampung sing ana hang gelem ngerumat mayitisun, Rika aja sumelang, Isun bakal dirumat ambi uwong hang atine padhang lan santri-santrine hang padha atine dijemblang. Isun bakal disembayangaken wong akeh, wong nyata uga wong hang sing katon. Isun bakal dipendhem ring panggon hang mulya. Dina iki omonge Kang Jum separuh wis nyata.”
   “Kadhung gedigu Rika saiki muliha sulung, kabarana berayanrika, mayite Kang Jum iki Sun gawa ring pondhok, Sun rumat ring kana, aju Sun petek ring kuburan keluwarga mburine masjid. Mari sembayang Isak, Rika tekaa ring pondok, Insya Allah mari Isak siyap dipendhem,” jare Thulik ring Mbok Jam.
   “Ya wis Kang, saiki atinisun lega kadhung Rika hang ngerumat mayite Kang Jum,” jawabe Mbok Jam.
   Mbok Jam mulih arep ngabari berayane, sakwetara Thulik lan santrine nggotong mayite Kang Jum digawa ring pondhok. Thulik saya kaju ring mayite Kang Jum, wis gandane wangi, mayite digawa sing abot, saingga sing kerepotan sampek ring pondhok.
   Sampek ring pondhok, Thulik merentah santri-santrine njugeri kuburan ring mburine masjid, mayite Kang Jum aju diadusi. Marek diadusi aju dibuntel nganggo kain putih, dideleh ring pelanca.
Santri-santri hang nggawe kuburan seru senenge, merga lemah hang dipaculi seru empuke sing ana watune blas. Pas adan Isak, kuburane wis siyap.
   Mari sembayang Isak, mayite Kang Jum digawa ring masjid, dideleh ring ngarep dhewek, aju Thulik dadi imam sembayang mayit hang dimakmumi para santri lan uga berayane mbok Jam hang uga wis teka ring masjid.
   Masjid kerasa bek uwong hang padha sembayang mayit, ale hang sembayang mung telung baris, taping rasane kaya ana akeh wong liya kasat mata milu sembayang.
   Dhonge marek sembayang, mayite Kang Jum digawa ring kuburan mburine masjid, dipendhem ring pojokan elor kulon. Mbok Jam hang uga nyakseni, babar blas sing ana rasa kelangan ditinggal lakine, hang nggawe akeh uwong padha heran.
   “Kewela-wela, barang ala iku nyata, barang apik sok-sok sing ketara. Mula aran mata, sing bisa ndeleng werane gegana, hang disawang mung werane njero bathok kelapa. Kadhung ati wis jenggi, paran bain wong liya ngelakoni, mesthi salah sing diajeni. Mula kudu dikorahi, makene ati bisa nguri-nguri bekti,” Mbok Jam mulih nggawa ati hang sugih.
    Dalu iku, Thulik njingkat tangi teka ngipi. Sak jerone ngipi, Thulik weruh Kang Jum lungguh ring dhampar kencana hang direngga inten berlian, atine Kang Jum bungah, rupane mencorong genah lan gemah.
   Thulik nakoni Kang Jum, "Subhanalloh, paran hang Rika lakoni Kang, saingga Pengeran nguweni derajat hang dhuwur kaya gedigi?”
   Kang Jum nyauri, ”Kadhung Isun hang ngomong sing enak Kang, Rika kesuk isuk takona nyang rabinisun bain, makene Iyane hang cerita nyang Rika lan wong-wong kampung.”
   Mari ngomong gedigu, Kang Jum weruh-weruh ilang, aju Thulik tangi nggawa pitakonan ring njero ati.
    Sembayang subuh wis mari, wong-wong kampung lanang wadon hang biyasahe terus mulih, dina iki magih lungguh-lungguhan ring ngarepe masjid nganteni Thulik. Nalika Thulik metu teka masjid, aju salah sijine uwong kampung mara nyang Thulik.
   “Kang Thulik, wong-wong kampung padha perotes nyang Rika,” jare wong hang mara ring Thulik iku.
    Thulik nekani wong-wong kampung ambi takon, “Arep perotes paran dulur?”
Wak Nu hang paling tuwek ngomong ring Thulik, “Kene kabeh iki kabotan, apuwa Rika lan santri gelem ngerumat mayite Kang Jum iku, turneya iyane iku lakune elek, dhemen nyenuk lan mendem, ngombe arak sampek mati.”
   “Ye iku tah. Ngerumat mayite wong Islam iku wajib kipayah, kadhung sing ana hang gelem ngerumat, mula wong sak kampung dosa kabeh, kadhung ana wong siji hang gelem ngerumat, wong sak kampung wis sing duwe kewajiban. Isun uni bengi ngipi kecaruk Kang Jum. Iyane diweni Pengeran derajat hang dhuwur. Isun takon ring Iyane, merga paran Pengeran nguweni derajat hang dhuwur iku ning Iyane. Iyane ngongkon Isun takon nyang rabine, paran saktemene hang dilakoni Iyane sampek ulih derajat dhuwur iki. Mula iku saiki mayo bareng-bareng nyang umahe Kang Jum sak perlu takon ring rabine,” Thulik ngajak uwong-uwong kampung nyang umahe Kang Jum.
 
(Ana terusane)

Redaktur menerima berbagai tulisan, kirimkan tulisan anda dengan mendaftar sebagai kontributor di sini. Mari ikut membangun basa Using dan Belambangan.